اهمیت تاریخ انقضا داروها
انتشار برخی اظهارنظرها در فضای مجازی مبنی بر بی‌اهمیت بودن تاریخ انقضای داروها واکنش جدی سازمان غذا و دارو را به همراه داشته است. کارشناسان تأکید دارند که تاریخ انقضا تنها یک عدد روی بسته‌بندی نیست، بلکه نتیجه مطالعات علمی و آزمایش‌های دقیق است که ایمنی، کیفیت و اثربخشی دارو را تضمین می‌کند. مصرف داروهای تاریخ‌گذشته می‌تواند اثربخشی درمان را کاهش دهد یا حتی خطرات جدی برای سلامت ایجاد کند.
کاهش اثربخشی و خطرات مصرف داروهای تاریخ‌گذشته
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو هشدار داده است که هیچ دارویی پس از تاریخ انقضا نباید مصرف شود. او توضیح داده که در شرایط خاص ممکن است برخی داروها پایداری نسبی داشته باشند، اما این موضوع هرگز قابل تعمیم به استفاده عمومی نیست. دکتر محمدرضا صفایی کوچکسرایی نیز تأکید کرده که بسیاری از داروها پس از تاریخ انقضا قدرت اثربخشی خود را از دست می‌دهند و برخی مانند آنتی‌بیوتیک تتراسایکلین حتی ممکن است به ترکیبات سمی تبدیل شوند.
داروهایی که بعد از تاریخ انقضا خطرناک می‌شوند
برخی داروها پس از پایان تاریخ مصرف به هیچ عنوان نباید استفاده شوند، زیرا می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند:
- آسپرین: مصرف آسپرین تاریخ‌گذشته خطر لخته شدن خون و سکته قلبی یا مغزی را افزایش می‌دهد.
- داروهای فشار خون: استفاده از داروی تاریخ‌گذشته باعث می‌شود فشار خون به‌طور کامل کنترل نشود.
- داروهای اعصاب و روان: در بیماری‌هایی مانند صرع یا تشنج، مصرف داروی تاریخ‌گذشته می‌تواند حملات را دوباره فعال کند.
شرایط خاص و استثناها
کارشناسان می‌گویند در بیماری‌های غیرحساس مانند سردرد ساده، مصرف داروی مسکن که چند ماه از تاریخ انقضای آن گذشته باشد، معمولاً خطری جدی ایجاد نمی‌کند و تنها اثربخشی آن کاهش می‌یابد. با این حال، برای بیماری‌های حساس و حیاتی، استفاده از داروی تاریخ‌گذشته به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
یک اصل علمی حیاتی برای سلامت
یادآوری این نکته ضروری است که داروها پس از گذشت تاریخ انقضا نه‌تنها اثربخشی‌شان کاهش می‌یابد، بلکه در برخی موارد ممکن است به ترکیبات مضر تبدیل شوند. بهترین اقدام، رعایت دقیق تاریخ انقضا و شرایط نگهداری داروهاست. این اصل علمی ساده اما حیاتی می‌تواند سلامت بیماران را تضمین کرده و از بروز خطرات جدی جلوگیری کند.
