سینمای ایران هم آثار دلهره‌آور و ترسناک قابل‌توجهی دارد؛ از داستان‌های ماورایی و جن‌زده گرفته تا تریلرهای روان‌شناختی و فیلم‌هایی با محوریت خرافات.
اگر از علاقه‌مندان ژانر وحشت باشید، احتمالاً برایتان سؤال پیش آمده که چرا در ایران فیلم ترسناک چندان ساخته نمی‌شود. شاید تصور کنید سینمای کشورمان در این ژانر حرف زیادی برای گفتن ندارد؛ اما واقعیت این است که آثار ترسناک ایرانی متعددی تولید شده‌اند که بعضی از آن‌ها تجربه‌ای جذاب و حتی دلهره‌آور برای مخاطبان رقم می‌زنند.
در این مطلب که از مجله اینترنتی لایفاتک نقل شده است، به سراغ ۱۰ فیلم و سریال ترسناک ایرانی رفته‌ایم که می‌توانند نظر علاقه‌مندان این ژانر را جلب کنند. تماشای این آثار نشان می‌دهد فیلم‌سازان ایرانی نیز توانایی خلق داستان‌های ترسناک و متفاوت را دارند.
۱۰ اثر ترسناک ایرانی برای علاقه‌مندان ژانر وحشت
بخش قابل‌توجهی از فیلم‌های ترسناک ایرانی بر پایه موضوعات ماوراءالطبیعه ساخته شده‌اند. ارواح، اجنه، طلسم و باورهای عامیانه معمولاً عناصر اصلی این داستان‌ها هستند. در مقابل، کمتر شاهد آثاری با محوریت زامبی‌ها بوده‌ایم. یکی از دلایل احتمالی این موضوع، هزینه بالای گریم، جلوه‌های ویژه و امکانات موردنیاز برای تولید چنین فیلم‌هایی است.
در آثار ماورایی، فیلم‌سازان می‌توانند با استفاده از نورپردازی، فیلم‌برداری و فضاسازی مناسب، بدون نیاز به جلوه‌های ویژه پرهزینه، موقعیت‌های ترسناک خلق کنند. البته داشتن داستانی جذاب نیز نقش مهمی در موفقیت این فیلم‌ها دارد.
اگر به آثار زامبی‌محور علاقه دارید، پیشنهاد می‌کنیم مطلب معرفی فیلم‌های کره‌ای با موضوع زامبی را در گیماتک نیز مطالعه کنید.
1. فیلم سینمایی خوابگاه دختران
ایرج طهماسب را بیشتر با آثار کمدی و کودکانه‌ای مانند کلاه‌قرمزی می‌شناسیم؛ اما او در فیلم خوابگاه دختران در جایگاه نویسنده حضور داشته است. این فیلم را محمدحسین لطیفی کارگردانی کرده و ترکیبی از بازیگران شناخته‌شده آثار کمدی و داستانی با فضای ترسناک را به نمایش می‌گذارد.
ماجرای فیلم درباره چند دختر دانشجو است که به دلیل آماده نبودن خوابگاه دانشگاه، مجبور می‌شوند در خانه‌ای نزدیک یک خرابه ساکن شوند. اهالی منطقه اعتقاد دارند این خرابه محل رفت‌وآمد جن‌هاست؛ اما دختران دانشجو در ابتدا چنین باورهایی را جدی نمی‌گیرند.
با گذشت زمان، اتفاقات عجیبی رخ می‌دهد که باعث می‌شود آن‌ها نسبت به باورهای محلی بی‌تفاوت نمانند. در ادامه داستان نیز پای یک قاتل سریالی به ماجرا باز می‌شود؛ فردی که رفتارهایش مدت‌هاست ذهن پلیس را درگیر کرده است.
خوابگاه دختران محصول سال ۱۳۸۳ است و در زمان اکران توانست به یکی از فیلم‌های پرفروش سینمای ایران تبدیل شود. ترکیب طنز و وحشت نیز از ویژگی‌های قابل‌توجه این اثر است.
2. فیلم سینمایی شب بیست‌ونهم
شب بیست‌ونهم، ساخته سال ۱۳۶۷، یکی از فیلم‌های قدیمی و شناخته‌شده ژانر وحشت در سینمای ایران است. حسین گیل، رضا رخشانی، رضا رویگری، ژیلا شاهانی، مرجانه گلچین، حمیده خیرآبادی و حسین شهاب از بازیگران این فیلم هستند.
داستان درباره زنی به نام محترم است که مطابق سنت خانوادگی با یکی از بستگان خود به نام اسماعیل ازدواج می‌کند. ماجراهای ترسناک زندگی او از همان دوران تولد آغاز می‌شوند. زمانی که خانواده محترم جفت او را به خاک می‌سپارند، مشاهده موجودی عجیب روی پشت‌بام خانه باعث نگرانی والدینش درباره آینده دخترشان می‌شود.
سال‌ها بعد، در تابستان ۱۳۴۲، شایعه وقوع زلزله‌ای بزرگ در تهران میان مردم می‌پیچد و شهر تا حد زیادی تخلیه می‌شود. محترم هنگام بازگشت به خانه، ابتدا شبحی را روی پشت‌بام می‌بیند. کمی بعد، در آشپزخانه نیز با همان موجود روبه‌رو می‌شود؛ اتفاقی که با حمله وحشتناک شبح همراه است و ماجرا را وارد مرحله تازه‌ای می‌کند.
با وجود فضای ماورایی فیلم، شب بیست‌ونهم فقط درباره زنی گرفتار ارواح نیست. در لایه‌های داستان، موضوعاتی مانند حسادت، کینه‌ورزی و چشم‌وهم‌چشمی میان زنان نیز مطرح می‌شود؛ رقابتی تلخ که در نهایت به بهای جان یک زن تمام می‌شود.
مدت‌زمان این فیلم ۱۱۹ دقیقه است و همچنان می‌تواند برای علاقه‌مندان به سینمای وحشت کلاسیک ایران جذاب باشد.
3. فیلم سینمایی زیر سایه (Under the Shadow)
زیر سایه نخستین فیلم بلند بابک انوری، فیلم‌ساز ایرانی ساکن بریتانیا، در ژانر وحشت است. این اثر در جشنواره فیلم ساندنس و در بخش جنبی Midnight به نمایش درآمد و پس از آن نتفلیکس حق پخش آن را خریداری کرد. فیلم از مارس ۲۰۱۶ در سینماهای آمریکا اکران شد.
این اثر فارسی‌زبان محصول مشترک قطر، اردن و بریتانیاست. زیر سایه همچنین به‌عنوان نماینده بریتانیا در بخش فیلم‌های غیرانگلیسی‌زبان هشتادونهمین دوره جوایز اسکار حضور داشت، اما نتوانست به فهرست نامزدهای نهایی راه پیدا کند.
داستان فیلم در تهران و در دهه ۱۹۸۰، هم‌زمان با جنگ ایران و عراق، اتفاق می‌افتد. شخصیت اصلی داستان شیده، مادر جوانی با بازی نرگس رشیدی است که همراه دختر خردسالش درسا با بازی آوین منشادی زندگی می‌کند. همسر شیده پزشک جبهه است و در غیاب او، موشکی به ساختمان محل سکونت خانواده برخورد می‌کند؛ موشکی که عمل نمی‌کند و منفجر نمی‌شود.
پس از این اتفاق، ساکنان ساختمان تصمیم می‌گیرند خانه‌های خود را ترک کنند. درسا نیز از نظر روحی دچار مشکلاتی می‌شود و رفتارهایش تغییر می‌کند. شیده پس از صحبت با همسایه‌ها به این احتمال می‌رسد که موشک منفجرنشده با نیروهای ماورایی ارتباط داشته باشد.
بر اساس باورهای محلی، ارواح شرور یا جن‌هایی که همراه باد حرکت می‌کنند، این طلسم نفرین‌شده را با خود آورده‌اند تا روح درسا را تسخیر کنند. با خروج تدریجی همسایه‌ها، شیده در ساختمان تنها می‌ماند و از همین نقطه اتفاقات هولناک خانه آغاز می‌شوند.
زیر سایه با ترکیب فضای جنگ، تنهایی و باورهای ماورایی، یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های وحشت در سینمای مرتبط با ایران را ارائه می‌دهد.
4. فیلم سینمایی پارک وی
پارک وی به کارگردانی فریدون جیرانی، یکی دیگر از آثار قابل‌توجه سینمای وحشت ایران است. جیرانی از جمله فیلم‌سازانی محسوب می‌شود که علاقه زیادی به فضاهای جنایی، معمایی و رازآلود دارد.
او در سال ۱۳۸۵ با الهام از برخی ویژگی‌های داستانی فیلم قرمز و استفاده از عناصر سینمای اسلشر، پارک وی را ساخت. جیرانی برای این پروژه از دو بازیگر جوان، نیما شاهرخ‌شاهی و رعنا آزادی‌ور، استفاده کرد و در کنار آن‌ها تعدادی از بازیگران شناخته‌شده سینما را نیز به کار گرفت.
داستان درباره دختر و پسری جوان و ثروتمند است که روی پل پارک وی با یکدیگر آشنا می‌شوند و به هم علاقه پیدا می‌کنند. آن‌ها با وجود مخالفت خانواده دختر، تصمیم به ازدواج می‌گیرند؛ اما پس از مدتی مشخص می‌شود که مرد با مشکلات روانی جدی روبه‌رو است.
علاقه شدید او به همسرش به‌تدریج شکل بیمارگونه‌ای پیدا می‌کند. حمایت مادرشوهر نیز باعث می‌شود شرایط برای دختر دشوارتر شود و رفتارهای خشونت‌آمیز به جنایت‌هایی هولناک منجر شوند. دختر در نهایت راهی بیمارستان می‌شود و پس از بهبود، برای انتقام به خانه همسرش بازمی‌گردد. این بار او با خشونتی شدید شوهر و مادرش را به قتل می‌رساند.
نیما شاهرخ‌شاهی، آناهیتا نعمتی، بیتا فرهی، محمدرضا شریفی‌نیا، نیوشا ضیغمی، مهدی احمدی و مائده طهماسبی از بازیگران پارک وی هستند.
5. فیلم سینمایی آل
آل یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های سینمای ایران در ژانر وحشت است. این فیلم به کارگردانی بهرام بهرامیان و تهیه‌کنندگی زنده‌یاد علی معلم ساخته شد و نقش مهمی در ورود مصطفی زمانی به سینمای ایران داشت.
مصطفی زمانی پیش از این فیلم بیشتر با بازی در نقش حضرت یوسف (ع) شناخته می‌شد. او به دلیل حضور در سریال یوسف پیامبر، تا پیش از پایان تولید این مجموعه امکان بازی در یک فیلم سینمایی را نداشت. پس از آن، با فیلم آل به پرده سینما آمد.
آنا نعمتی، همایون ارشادی، هنگامه حمیدزاده، کیتوش آرزویان، سونیا کاتوزیان، لیزا عزیزیان و نارینه خاچاطوریان دیگر بازیگران این اثر هستند.
داستان درباره یک مهندس ایرانی است که برای انجام مأموریتی کاری به ارمنستان سفر می‌کند. همسر باردارش نیز او را در این سفر همراهی می‌کند؛ اما حضور آن‌ها در این کشور با اتفاقات عجیب و هراس‌آوری همراه می‌شود که جان خودشان و فرزندشان را تهدید می‌کند.
محور اصلی فیلم به موجودی ماورایی از فرهنگ عامه اختصاص دارد؛ موجودی از طایفه جن که گفته می‌شود زنان باردار را می‌رباید تا به فرزند آن‌ها آسیب برساند. آل در قالب یک تریلر روان‌شناختی، از این باور قدیمی برای خلق فضایی دلهره‌آور استفاده می‌کند.
این فیلم در زمان اکران با بهره‌گیری از تکنیک‌های بصری متفاوت و تبلیغات گسترده توانست توجه مخاطبان زیادی را جلب کند. انتخاب ارمنستان به‌عنوان محل وقوع داستان نیز تصمیم مهمی بود که به فیلم‌ساز اجازه داد تا حد زیادی از محدودیت‌های لوکیشن‌های داخلی فاصله بگیرد.
معماری خاص ارمنستان، ساختمان‌ها و مجسمه‌های این کشور به شکل‌گیری فضای رازآلود فیلم کمک زیادی کردند. آل همچنین در بیست‌ونهمین جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین موسیقی شد و برای جایزه بهترین عکس پشت صحنه نیز نامزد شد.
6. فیلم سینمایی خواب لیلا
خواب لیلا محصول سال ۱۳۸۶ است و داستان دختری جوان به همین نام با بازی لیلا زارع را روایت می‌کند. لیلا در خانه‌ای موروثی و به‌تنهایی زندگی می‌کند، اما باور دارد که دختری شش‌ساله از دنیایی دیگر به او حمله می‌کند.
روان‌شناس او، دکتر سهرابی با بازی پژمان بازغی، معتقد است برای مقابله با این کابوس‌ها باید به گذشته و دوران کودکی لیلا بازگردد. به همین دلیل، آن دو سفری پیچیده را آغاز می‌کنند تا ریشه مشکلات روانی او را پیدا کنند.
در جریان این مسیر، لیلا با کمک دکتر سهرابی به خاطرات کودکی خود بازمی‌گردد و با اتفاقات تلخی روبه‌رو می‌شود. او درمی‌یابد که در دوران کودکی مورد خشونت قرار گرفته و شاهد کشته شدن پدر و مادرش بوده است.
خواب لیلا یک تریلر دلهره‌آور است که تلاش می‌کند ترس را به‌صورت تدریجی و در لایه‌های مختلف داستان به مخاطب منتقل کند. موضوعاتی مانند فوبیا و ترس‌های مرضی نیز در روایت آن حضور دارند تا جنبه روان‌شناختی اثر تقویت شود.
فیلم شروع قدرتمندی دارد و در بخش ابتدایی با کمک بازی بازیگران و فضاسازی مناسب، مخاطب را درگیر می‌کند. بااین‌حال، در نیمه دوم از ریتم می‌افتد و پایان‌بندی آن نیز چندان رضایت‌بخش نیست.
با وجود این ضعف‌ها، حضور بازیگرانی مانند فاطمه معتمدآریا به بهتر شدن کیفیت فیلم کمک کرده است. خواب لیلا از نظر جلوه‌های بصری و تکنیک‌های اجرایی نیز اثری قابل‌توجه به شمار می‌رود و نمونه‌ای از تلاش سینمای ایران برای ترکیب وحشت با مفاهیم روان‌شناختی است.
7. فیلم سینمایی زالاوا
زالاوا محصول سال ۱۳۹۹ و نخستین فیلم بلند ارسلان امیری است. این فیلم با موضوع مبارزه با خرافات ساخته شده، اما برای ایجاد فضای ترسناک خود از همان باورهای عامیانه و داستان‌های محلی استفاده می‌کند.
داستان در روستایی در دهه ۱۳۵۰ می‌گذرد؛ جایی که مردم به‌شدت تحت تأثیر خرافات قرار دارند و اتفاقات عجیبی آن‌ها را وحشت‌زده کرده است. در این میان، یک استوار تلاش می‌کند در برابر باورهای غیرمنطقی اهالی روستا بایستد.
ارسلان امیری با انتخاب این بستر داستانی، روایتی را شکل داده که هم‌زمان عناصر وحشت، عشق و واقع‌گرایی اجتماعی را در خود جای می‌دهد. زالاوا در کنار پرداختن به جن، جن‌گیری و ترس‌های محلی، نقدی بر باورهای خرافی و برخی مسائل اجتماعی و تاریخی نیز مطرح می‌کند.
نوید پورفرج و پوریا رحیمی سام از بازیگران این فیلم هستند. زالاوا در ابتدا با نشانه‌های مشخصی از ژانر وحشت پیش می‌رود، اما به‌تدریج تمرکز خود را از فضای ترسناک به موضوع مبارزه با خرافات و روابط میان شخصیت‌ها منتقل می‌کند.
به همین دلیل، در بخش‌هایی از فیلم فضای دلهره‌آور جای خود را به گفت‌وگوها و موقعیت‌های دراماتیک و عاشقانه می‌دهد. بااین‌حال، ترکیب داستان‌های محلی با نقد اجتماعی، زالاوا را به یکی از آثار متفاوت سینمای وحشت ایران تبدیل کرده است.
8. فیلم سینمایی مومیایی
مومیایی یکی از قدیمی‌ترین فیلم‌های ترسناک سینمای ایران است که در سال ۱۳۴۵ اکران شد و به دهه ۱۳۴۰ تعلق دارد. این اثر به کارگردانی حمید مجتهدی ساخته شده و در زمان خود تجربه‌ای متفاوت و جسورانه محسوب می‌شد.
داستان درباره یک پروفسور باستان‌شناس آلمانی است که هنگام کاوش در منطقه شوش به جسد یک مومیایی دست پیدا می‌کند. این مومیایی تنها یک دست دارد و پروفسور تصمیم می‌گیرد آن را با کمک همکارانش به خانه منتقل کند.
او قصد دارد ابتدا بررسی‌های بیشتری روی این کشف انجام دهد و سپس مومیایی را به موزه ایران تحویل دهد. اما ورود این جسد به خانه نگرانی دختر پروفسور، مارگارت، را به دنبال دارد.
آذر حکمت‌شعار، کامی کسروی، رفیع حالتی، اکبر خواجوی، ازهدی، علی آزاد و داریوش اسدزاده در نقش هارون در این فیلم ایفای نقش کرده‌اند.
مدت‌زمان فیلم مومیایی ۸۹ دقیقه است و به‌عنوان یکی از نمونه‌های قدیمی ژانر وحشت در سینمای ایران، جایگاه ویژه‌ای در میان آثار این حوزه دارد.
این مقاله یک رپورتاژ آگهی است و مسئولیت محتوا و خدمات معرفی شده بر عهده سفارش دهنده ان است و مجله اینترنتی مکتوری مسئولیتی ندارد.
