توقف توزیع شربت تریاک و پیامدهای آن
قطع ناگهانی توزیع شربت تنتور اپیوم، معروف به «شربت تریاک»، از سوی سازمان غذا و دارو از آبان‌ماه، موجی از نگرانی در میان بیماران و درمانگران حوزه اعتیاد ایجاد کرده است. این دارو طی سال‌های گذشته به‌عنوان جایگزینی کنترل‌شده برای مصرف مواد مخدر سنتی، روند ترک اعتیاد را تحت نظارت تسهیل می‌کرد. حالا رئیس کانون سراسری درمانگران اعتیاد هشدار داده است که حذف این داروی حیاتی، درمان حدود ۶۰۰ هزار بیمار را مختل کرده و می‌تواند به بیکاری ۴۰ هزار پزشک، پرستار و روانشناس منجر شود.
تجمع درمانگران و کمبود گسترده در استان‌ها
چند روز پیش جمعی از درمانگران و فعالان حوزه اعتیاد با تجمع مقابل وزارت بهداشت نسبت به کمبود شربت تریاک اعتراض کردند. طبق گزارش‌ها، نزدیک به یک میلیون بیمار وابسته به این دارو تحت پوشش مراکز درمانی قرار دارند، اما مراکز درمان اعتیاد در ۱۵ استان کشور با کاهش یا قطع سهمیه مواجه شده‌اند. برخی مراکز با ظرفیت ماهانه بیش از ۱۰۰ واحد، تنها ۱۵ واحد دارو دریافت کرده‌اند.
هشدار درباره بازگشت بیماران به بازار قاچاق
دکتر علی غلامی، رئیس کانون سراسری درمانگران اعتیاد، تاکید کرده است که حذف شربت تریاک بیماران را به سمت بازار قاچاق سوق می‌دهد؛ بازاری که سالانه حدود ۸۰۰ تن تریاک مصرف و گردش مالی بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان دارد. این در حالی است که درمان با شربت تریاک تنها یک‌بیستم این هزینه را در بر می‌گیرد و مانع تقویت شبکه‌های قاچاق می‌شود.
پیامدهای اجتماعی و امنیتی کمبود شربت تریاک
غلامی هشدار داده است که بسیاری از بیماران توان پرداخت هزینه‌های بازار سیاه را ندارند و این موضوع می‌تواند آن‌ها را به سمت مصرف مواد صنعتی، تزریق مواد، افزایش خشونت، سرقت و فروپاشی خانواده‌ها سوق دهد. او همچنین به صادرات شربت تریاک و سایر داروهای مخدر به کشورهای همسایه در شرایط کمبود داخلی اشاره کرده و این اقدام را عامل تشدید بحران دانسته است.
تأثیر کاهش تولید تریاک در افغانستان
یکی از دلایل اصلی کمبود شربت تریاک در ایران، کاهش شدید تولید تریاک در افغانستان پس از استقرار طالبان است. این موضوع نه‌تنها بر تولید داروهای ترک اعتیاد، بلکه بر داروهای ضد درد و حتی داروهای مرتبط با سرماخوردگی که ترکیباتی مانند کدئین دارند نیز اثر گذاشته است. کارشناسان هشدار داده‌اند که اگر برای تأمین مواد اولیه اقدام فوری نشود، بحران دارویی در ماه‌های آینده شدت خواهد گرفت.
موضع سازمان غذا و دارو
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، اعلام کرده است که موضوع تأمین داروهای مورد نیاز مراکز درمانی به‌طور مستمر در حال پیگیری است. او تاکید کرده که مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ برای حفظ تداوم خدمات درمانی و جلوگیری از وقفه در روند درمان بیماران در دستور کار قرار دارد. به گفته هاشمی، پایش موجودی دارویی و رصد بازار به‌صورت مستمر انجام می‌شود و تلاش بر این است که با مدیریت منابع، آرامش در شبکه درمانی حفظ شود.
- حذف شربت تریاک درمان ۶۰۰ هزار بیمار را با خطر جدی مواجه کرده است.
- سازمان غذا و دارو وعده داده که تأمین داروهای حیاتی را با جدیت پیگیری خواهد کرد.
جمع‌بندی
کمبود شربت تریاک به بحرانی ملی تبدیل شده است؛ بحرانی که سلامت صدها هزار بیمار، آینده مراکز درمان اعتیاد و امنیت اجتماعی کشور را تهدید می‌کند. در شرایطی که بازار قاچاق آماده جذب بیماران است، اقدام فوری برای تأمین این داروی حیاتی بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
