ماه توتفرنگی ۲۰۲۶؛ آخرین میکرومون سال در آسمان ظاهر میشود
ماه توتفرنگی ۲۰۲۶، آخرین میکرومون سال، شامگاه دوشنبه ۲۹ ژوئن در آسمان طلوع میکند و با درخششی حدود ۹۰ درصدی نسبت به ماه کامل معمولی، پایینترین و کمنورترین ماه کامل سال ۲۰۲۶ را رقم میزند. این رویداد که نخستین ماه کامل تابستان است، با وجود تفاوت محسوس در اندازه و درخشندگی، با چشم غیرمسلح بهسختی قابل تشخیص است.
به گزارش طبیعت، ماه توتفرنگی ۲۰۲۶ نهتنها یک پدیده نجومی، بلکه بخشی از تاریخ و فرهنگ تمدنهای کهن است. این ماه کامل در ساعت ۷:۵۶ عصر به وقت شرقی آمریکا به اوج خود میرسد و علاقهمندان به رصد آسمان میتوانند از یک شب قبل نیز منظره تقریباً کاملاً گرد ماه را مشاهده کنند.
چرا به آن ماه توتفرنگی میگویند؟
برخلاف تصور بسیاری، نام «ماه توتفرنگی» هیچ ارتباطی با رنگ قرمز ماه ندارد. این نام از سنتهای قوم Algonquian و دیگر اقوام بومی آمریکای شمالی گرفته شده است که ماه کامل ژوئن را با فصل کوتاه برداشت توتفرنگیهای وحشی مرتبط میدانستند. در فرهنگهای مختلف، این ماه با نامهایی مانند ماه رسیدن انواع توتها، ماه شکوفهها و در اروپا با عناوینی چون Honey Moon و Mead Moon شناخته میشده است.
میکرومون چیست و چرا اهمیت دارد؟
مدار گردش ماه به دور زمین کاملاً دایرهای نیست، بلکه بیضوی است. زمانی که ماه کامل در دورترین نقطه مدار خود نسبت به زمین قرار میگیرد، این پدیده میکرومون نامیده میشود. ماه توتفرنگی ۲۰۲۶ بسیار نزدیک به همین دورترین نقطه رخ میدهد و به همین دلیل درخشندگی آن حدود ۹۰ درصد یک ماه کامل معمولی خواهد بود. در نقطه مقابل، ماه کامل دسامبر به صورت یک سوپرمون ظاهر خواهد شد که حدود ۱۴ درصد بزرگتر و ۳۰ درصد درخشانتر از این میکرومون است.
ماه توتفرنگی در فرهنگهای مختلف جهان
برای میلیونها نفر، ماه کامل ژوئن تنها یک پدیده نجومی نیست، بلکه بخشی از آیینهای مذهبی نیز محسوب میشود. روز ۲۹ ژوئن در سریلانکا مصادف با جشن Poson Poya است که ورود آیین بودا به این جزیره را بیش از دو هزار سال پیش گرامی میدارد. قوم Anishinaabe نیز این مفهوم را به شکلی نمادین در لاک یک لاکپشت تصویر میکشیدند که ۱۳ صفحه بزرگ روی لاک، نماد ۱۳ ماه کامل سال و ۲۸ بخش کوچک اطراف آن، چرخه تقریباً ۲۸ روزه ماه را نشان میداد.
بهترین زمان و نحوه رصد ماه توتفرنگی
برای مشاهده این پدیده، نیازی به تلسکوپ یا تجهیزات حرفهای ندارید. بهترین زمان رصد، حدود ۲۰ دقیقه پیش از غروب خورشید تا زمان بالا آمدن ماه از افق شرقی است. در این زمان، ماه بسیار نزدیک افق حرکت میکند و به دلیل عبور نور از لایه ضخیمتری از جو زمین، ممکن است به رنگ طلایی یا نارنجی کمرنگ دیده شود.
- زمان اوج ماه کامل: ساعت ۷:۵۶ عصر به وقت شرقی آمریکا، دوشنبه ۲۹ ژوئن
- رصد در شب قبل: یکشنبه ۲۸ ژوئن نیز ماه تقریباً کاملاً گرد به نظر میرسد
- اجرام همراه: مثلث تابستانی، سیاره زهره، مشتری، عطارد، و در بامداد روز بعد، زحل و مریخ در نزدیکی خوشه ستارهای Pleiades
شامگاه ۲۹ ژوئن، ماه کامل از میان صورت فلکی Sagittarius عبور خواهد کرد و در نزدیکی ستارههای مشهور بخش Teapot این صورت فلکی قرار میگیرد. همچنین حدود ۱۰ درجه بالاتر و سمت راست ماه، ستاره سرخرنگ Antares (قلب صورت فلکی Scorpius) بهخوبی قابل مشاهده خواهد بود.
About the Author
