دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت اعلام کرد مصرف لبنیات در بارداری باعث بزرگ شدن غیرطبیعی جنین یا مشکل در زایمان نمی‌شود و روزانه ۳ تا ۴ واحد لبنیات کم‌چرب برای سلامت مادر و رشد جنین توصیه شده است.
چرا لبنیات در بارداری اهمیت دارد
لبنیات منبع غنی پروتئین، کلسیم، فسفر، پتاسیم، ویتامین A و ویتامین‌های گروه B به‌ویژه B12 و B2 است. این مواد مغذی نقش مستقیم در تقویت سیستم ایمنی مادر، رشد استخوان‌ها و دندان‌های جنین و تأمین نیازهای متابولیک در دوران بارداری دارند. حذف بی‌مورد لبنیات از رژیم می‌تواند ریسک کمبود کلسیم، ویتامین B12 و پروتئین را افزایش دهد.
میزان و نمونه‌های واحد لبنیات روزانه
- تعداد واحد توصیه‌شده: ۳ تا ۴ واحد لبنیات کم‌چرب در روز.
- معادل‌ها برای هر واحد: یک لیوان شیر ۲۴۰ میلی‌لیتر؛ یک پیاله ماست حدود ۲۰۰ تا ۲۴۰ گرم؛ یا حدود ۴۵ تا ۵۰ گرم پنیر.
نکات ایمنی و بهداشتی مهم
- از مصرف شیر و فرآورده‌های غیرپاستوریزه و محصولات سنتی فاقد مجوز که ممکن است حاوی عوامل بیماری‌زا باشند خودداری کنید.
- لبنیات باید از منابع معتبر و دارای مجوز بهداشتی تهیه شوند تا خطراتی مانند عفونت‌های منتقله از غذا کاهش یابد.
- در صورت دسترسی تنها به شیر خام، آن را به‌طور کامل بجوشانید و سپس مصرف کنید.
جایگزین‌ها و توصیه برای حساسیت لاکتوز
- افراد دچار عدم تحمل لاکتوز می‌توانند از لبنیات کم لاکتوز یا ماست‌های پروبیوتیک استفاده کنند.
- در صورت استفاده از جایگزین‌های گیاهی، نمونه انتخابی باید غنی‌شده با کلسیم و ویتامین B12 باشد تا نیازهای تغذیه‌ای مادر و جنین تأمین شود.
تداخل‌ها و نکات تغذیه‌ای تکمیلی
- کلسیم موجود در لبنیات می‌تواند جذب آهن را کاهش دهد بنابراین مصرف مکمل‌های آهن یا منابع آهن‌دار همراه با فاصله زمانی از مصرف لبنیات توصیه می‌شود.
- توجه به دریافت ویتامین D برای کمک به جذب کلسیم ضروری است و در صورت کمبود ویتامین D باید با پزشک مشورت شود.
جمع‌بندی و توصیه نهایی
گنجاندن روزانه ۳ تا ۴ واحد لبنیات کم‌چرب در رژیم مادران باردار یک اقدام تغذیه‌ای موثر برای سلامت مادر و رشد مناسب جنین است. برای تنظیم رژیم غذایی فردی و پاسخ به نیازهای ویژه هر مادر، مشورت با پزشک یا کارشناس تغذیه الزامی است.
