گل محمدی میراث ایرانی در معرض مصادره
گل محمدی، یکی از ارزشمندترین میراث طبیعی و فرهنگی ایران، اخیراً با نام «رز طائف» توسط عربستان به ثبت جهانی رسیده است؛ اقدامی که با واکنش کارشناسان و فعالان حوزه میراث فرهنگی مواجه شده است. بر اساس مطالعات علمی و مقالات معتبر بین‌المللی، خاستگاه اصلی گل محمدی ایران است و این کشور کانون تنوع ژنتیکی این گیاه شناخته می‌شود.
ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده گل محمدی جهان
ایران با بیش از ۳۰ هزار هکتار سطح زیر کشت، بزرگ‌ترین تولیدکننده گل محمدی در جهان محسوب می‌شود. این گل از ایران به عثمانی، سپس به سوریه و در نهایت به اروپا منتقل شد و تا قرن چهاردهم در باغ‌های اروپای غربی پرورش یافت. امروز نیز ایران در کنار کشورهایی مانند بلغارستان، ترکیه و هند از مهم‌ترین تولیدکنندگان روغن گل رز و گلاب در جهان است.
عربستان و ثبت جهانی رز طائف
در منابع اروپایی، عربستان حتی در فهرست کشورهای تولیدکننده گل محمدی و روغن آن دیده نمی‌شود. با این حال، این کشور اقدام به ثبت جهانی گل محمدی با نام «رز طائف» کرده است؛ اقدامی که کارشناسان آن را نادرست و مغایر با واقعیت تاریخی می‌دانند. به باور متخصصان، چنین اقدامی می‌تواند هویت فرهنگی و جایگاه ایران در عرصه جهانی تولید گل محمدی را تحت‌الشعاع قرار دهد.
ضرورت صیانت از گل محمدی ایران
ایرج رستگار، رئیس موزه گل محمدی ایران، تأکید کرده است که ثبت جهانی گل محمدی به نام ایران یک ضرورت جدی است. او می‌گوید: «صیانت از گل محمدی ایران، صیانت از میراث فرهنگی و وظیفه ملی است.» کارشناسان نیز هشدار می‌دهند که در صورت بی‌توجهی، ایران ممکن است جایگاه تاریخی خود در تولید و پرورش این گل ارزشمند را از دست بدهد.
چشم‌انداز جهانی گل محمدی
گل محمدی نه‌تنها یک محصول کشاورزی، بلکه بخشی از هویت فرهنگی ایران است. این گیاه با کاربردهای گسترده در تولید گلاب، روغن و صنایع دارویی، جایگاهی ویژه در اقتصاد و فرهنگ کشور دارد. ثبت جهانی آن به نام ایران می‌تواند علاوه بر حفظ میراث تاریخی، زمینه‌ساز توسعه صادرات و افزایش سهم ایران در بازار جهانی محصولات گیاهی باشد.
گل محمدی میراثی است که ریشه در تاریخ و فرهنگ ایران دارد و حفاظت از آن، گامی مهم در صیانت از هویت ملی و جایگاه جهانی کشور خواهد بود.
