نارسایی قلبی یکی از جدی‌ترین بیماری‌های مزمن در جهان است که میلیون‌ها نفر را درگیر کرده و در بسیاری از موارد تنها راه نجات بیماران، پیوند قلب است. با این حال، آمارها نشان می‌دهد که تنها ۲۰ درصد متقاضیان در لیست انتظار موفق به دریافت قلب پیوندی می‌شوند و بخش بزرگی از بیماران به دلیل نبود عضو مناسب جان خود را از دست می‌دهند.
بحران پیوند قلب در ایران و جهان
به گفته دکتر فرح نقاش‌زاده، فلوشیپ نارسایی قلب و پیوند، از میان حدود ۷۵۰ بیمار در لیست انتظار کشور، تنها ۱۵۰ نفر به پیوند قلب دسترسی پیدا می‌کنند. این آمار نشان می‌دهد که کمبود عضو اهدایی همچنان بزرگ‌ترین مانع در مسیر درمان بیماران مبتلا به نارسایی قلبی پیشرفته است.
وی تأکید کرد که بسیاری از بیماران حتی پیش از ورود به لیست انتظار، به دلیل شرایط پیچیده یا نبود امکانات، فرصت دریافت قلب پیوندی را از دست می‌دهند.
دلایل اصلی نارسایی قلبی
نارسایی قلبی یک بیماری پیش‌رونده است که به مرور زمان کیفیت زندگی فرد را کاهش داده و طول عمر او را کوتاه می‌کند. مهم‌ترین دلایل بروز این بیماری عبارتند از:
- تنگی عروق کرونر قلب و فشار خون بالا
- بیماری‌های دریچه‌ای و روماتیسمی قلب
- دیابت و سایر بیماری‌های متابولیک
برآوردها نشان می‌دهد بیش از ۲۶ میلیون نفر در سراسر جهان به نارسایی قلبی مبتلا هستند و این رقم با افزایش سن جمعیت جهانی رو به رشد است.
مرگ بیماران در لیست انتظار پیوند قلب
هر سال هزاران بیمار مبتلا به نارسایی قلبی در لیست انتظار پیوند به دلیل نبود قلب مناسب جان خود را از دست می‌دهند. در حال حاضر، بیشتر پیوندها از قلب بیماران دچار مرگ مغزی انجام می‌شود، اما محدودیت تعداد اهداکنندگان باعث شده بسیاری از بیماران هرگز به مرحله عمل نرسند.
امید تازه با تکنیک پیوند قلب غیرتپنده
یکی از دستاوردهای مهم اخیر، استفاده از قلب غیرتپنده (پیوند از جسد) است. برای نخستین بار در جهان، این روش بر روی یک بیمار ایرانی مقیم کانادا انجام شد و امید تازه‌ای برای بیماران نیازمند پیوند ایجاد کرد. در این تکنیک، قلب فردی که دچار ایست قلبی شده و مرگ او توسط تیم پزشکی تأیید شده است، به دستگاهی ویژه منتقل می‌شود. این دستگاه با پمپ‌های تغذیه، قلب را برای چند ساعت زنده نگه می‌دارد تا امکان پیوند به گیرنده فراهم شود.
به گفته نقاش‌زاده، متخصصان ایرانی دانش لازم برای اجرای این روش را دارند، اما محدودیت تجهیزات و داروها مانع اصلی در مسیر اجرای گسترده آن در کشور است.
درمان‌های نوین و آینده پیوند قلب
اگرچه داروهای جدید توانسته‌اند کیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی را بهبود بخشند، اما در موارد پیشرفته همچنان پیوند قلب یا استفاده از دستگاه‌های حمایتی تنها گزینه‌های مؤثر هستند. دستگاه‌های مکانیکی بیشتر به‌عنوان پلی برای رساندن بیمار به پیوند به کار می‌روند و زندگی طولانی‌مدت با آنها دشوار است.
کنگره بین‌المللی نارسایی قلب ایران
نقاش‌زاده همچنین از برگزاری نهمین کنگره بین‌المللی نارسایی قلب ایران در آذرماه خبر داد. این رویداد علمی فرصتی برای تبادل دانش میان متخصصان داخلی و خارجی خواهد بود و می‌تواند زمینه‌ساز توسعه زیرساخت‌های لازم برای افزایش ظرفیت پیوند قلب در کشور شود.
