تهران – دنیای جنگ در سال ۲۰۲۶ دیگر خبری از سنگرهای خاکی و دکمه‌های فیزیکی نیست. انقلاب هوش مصنوعی نظامی به میدان‌های نبرد راه یافته و سلاح‌هایی را روانه کارزار کرده که پیش از شلیک، با فرماندهان صحبت می‌کنند، تصمیم می‌گیرند و بدون نیاز به GPS، اهداف خود را منهدم می‌سازند.
انقلاب در فرماندهی؛ هوش مصنوعی نظامی و ظهور سربازان سخنگو
تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده در فوریه ۲۰۲۶ از همکاری غول‌های فناوری هوش مصنوعی با صنایع دفاعی جهان حکایت دارد. شرکت OpenAI، سازنده ChatGPT، با شرکت‌های دفاعی وارد شراکت راهبردی شده تا سیستم‌های کنترل صوتی را برای دسته‌های پهپادی طراحی کند . این فناوری تحولی شگرف در فرماندهی میدان نبرد ایجاد کرده است. فرماندهان نظامی دیگر نیازی به کار با مانیتور و جوی استیک ندارند؛ کافی است با صدای بلند فرمان «حمله» را صادر کنند تا هزاران پهپاد خودکار، هماهنگ با یکدیگر به سوی هدف روانه شوند .
در این معماری جنگی نوین، هوش مصنوعی نظامی جملات انسانی را به مختصات دقیق تبدیل کرده و عملیات‌های پیچیده را در کسری از ثانیه هماهنگ می‌کند. این سامانه‌ها که با عنوان «دسته زنبور» شناخته می‌شوند، به‌صورت یکپارچه و هماهنگ عمل کرده و قدرت تخریب بالایی را علیه اهداف دشمن به نمایش می‌گذارند .
پروژه رپلیکیتور؛ تکثیر مرگ در تیراژ بالا با هوش مصنوعی نظامی
وزارت دفاع آمریکا در سال ۲۰۲۶ پروژه «رپلیکیتور» را به اوج رسانده است. هدف این پروژه که با بودجه اولیه یک میلیارد دلار در اوت ۲۰۲۳ آغاز شد، تولید انبوه هزاران پهپاد ارزان‌قیمت و مجهز به هوش مصنوعی نظامی است . فاز دوم این پروژه با ۵۰۰ میلیون دلار بودجه تا تابستان ۲۰۲۶ به تولید ۱۰ هزار پهپاد قابل مصرف و دورریختنی منجر خواهد شد .
جالب آنکه الگوی اصلی این پروژه از پهپادهای شاهد ایران گرفته شده است. کاتلین هیکس، معاون پنتاگون، در اوت ۲۰۲۳ اعلام کرد: «پروژه رپلیکیتور از تحولات عملیاتی اوکراین و برتری عددی پهپادهای ارزان (پهپادهای شاهد) ناشی می‌شود؛ ما باید هزاران سیستم اقتصادی و قابل مصرف بسازیم» .
این پهپادها که به‌صورت دسته‌های چندصدتایی عمل می‌کنند، برای اشباع کردن پیشرفته‌ترین سامانه‌های پدافندی مانند اس-۴۰۰ و پاتریوت طراحی شده‌اند. اگر پدافند دشمن ۱۰ فروند از آنها را ساقط کند، ۹۹۰ فروند دیگر همچنان به مسیر خود ادامه داده و اهداف را منهدم می‌کنند .
همکاری استراتژیک OpenAI با صنایع دفاعی؛ چرخش تاریخی در سیاست‌های هوش مصنوعی نظامی
در تحولی مهم، شرکت OpenAI که پیش‌تر هرگونه همکاری نظامی را رد می‌کرد، اکنون با استارتاپ دفاعی Anduril Industries وارد همکاری شده است . این توافقنامه که در دسامبر ۲۰۲۴ اعلام شد، بر توسعه سیستم‌های دفاعی در برابر تهدیدات هوایی بدون سرنشین متمرکز است .
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در این باره گفت: «این همکاری به ما کمک می‌کند تا از پرسنل نظامی آمریکا حفاظت کنیم و به جامعه امنیت ملی کمک کند تا این فناوری را درک کرده و به طور مسئولانه از آن بهره بگیرد» . هدف این مشارکت، بهبود فناوری Anduril برای تشخیص و سرنگونی پهپادهای تهدیدکننده است.
ناوبری هوشمند در غیاب GPS؛ معجزه هوش مصنوعی نظامی
بزرگ‌ترین دستاورد فناوری‌های نوین نظامی، استقلال کامل از سیگنال‌های ماهواره‌ای است. در جنگ‌های مدرن، اولین اقدام مختل کردن GPS و اینترنت است، اما پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی نظامی به هیچ سیگنالی نیاز ندارند .
این پرنده‌ها با استفاده از دوربین‌های داخلی و هوش مصنوعی لبه، تصاویر زمین را با نقشه‌های حافظه‌شان تطبیق داده و مسیر خود را پیدا می‌کنند. فناوری پیشرفته‌تر به آنها امکان می‌دهد چهره افراد یا مدل خودروها را شناسایی کرده و تنها هدف مشخص‌شده را منهدم کنند .
جنگنده‌های بدون خلبان؛ نسل آینده هوش مصنوعی نظامی
شرکت «شیلد ای‌آی» (Shield AI) از جت جنگنده کاملاً خودران «ایکس-بت» (X-Bat) رونمایی کرده که برای پرواز به هیچ باندی نیاز ندارد و می‌تواند در محیط‌های بدون GPS و ارتباط رادیویی به�طور مستقل عملیات انجام دهد .
محصول نرم‌افزاری کلیدی این شرکت «هایومایند» (Hivemind) نام دارد؛ یک خلبان هوش مصنوعی پیشرفته که پس از نصب بر روی جنگنده اف-۱۶ توانست در نبرد هوایی شبیه‌سازی شده، یک خلبان ماهر انسانی را شکست دهد . این سطح از پیشرفت در هوش مصنوعی نظامی، معادلات جنگ‌های آینده را دگرگون خواهد ساخت.
چشم‌انداز آینده؛ هوش مصنوعی نظامی در آستانه تحول بزرگ
کارشناسان نظامی معتقدند جنگ‌های سال ۲۰۲۶ دیگر در سنگرها رقم نمی‌خورند، بلکه در کدهای برنامه‌نویسی و پردازنده‌های کوچک تعریف می‌شوند. ظهور سلاح‌های خودکار و سخنگو، جهان را به سمتی می‌برد که در آن سرعت تصمیم‌گیری ماشین، سرنوشت ملت‌ها را تعیین می‌کند .
با پیشرفت سریع فناوری‌های هوش مصنوعی نظامی و سرمایه‌گذاری کلان قدرت‌های جهانی در این حوزه، به نظر می‌رسد نسل جدیدی از تسلیحات هوشمند در راه است که مرز بین تکنولوژی صلح‌آمیز و نابودگرهای هوشمند را برای همیشه محو خواهد کرد.
