سفتی و گرفتگی دست‌ها پس از بیدار شدن از خواب ممکن است فقط یک احساس موقتی نباشد. متخصصان می‌گویند این عارضه می‌تواند نشانه بیماری‌های مفصلی، مشکلات عصبی یا حتی عارضه جانبی برخی داروها باشد و نباید نادیده گرفته شود. بیدار شدن از خواب با دست‌هایی که دچار سفتی و گرفتگی شده‌اند، یک مشکل نسبتاً شایع است که می‌تواند ریشه در عوامل مختلفی داشته باشد.
علل شایع سفتی صبحگاهی دست‌ها؛ از آرتروز تا فشار به اعصاب
مشکلات جسمی نظیر آرتروز یا التهاب مفاصل، تغییرات تاندون و حتی فشرده شدن اعصاب دست می‌توانند از دلایل اصلی این گرفتگی باشند. خشک شدن صبحگاهی دست‌ها اغلب یکی از نشانه‌های اولیه مشکلات دیگر مربوط به سلامتی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به تورم، درد صبحگاهی یا درد هنگام فعالیت، تغییر شکل دست یا انگشتان، از بین رفتن تدریجی توان حرکت دست یا گرفتگی و قفل شدن انگشتان منتهی شود. هر فردی در هر سن و سالی ممکن است به این عارضه دچار شود، اما برخی افراد مانند سالمندان یا افراد میانسال، کسانی که سابقه وراثتی دارند، افراد مبتلا به دیابت یا سیگاری‌ها بیشتر در معرض آن هستند. همچنین انجام فعالیت‌های طولانی و تکراری با دست‌ها می‌تواند منجر به این عارضه شود.
داروهایی که باعث سفتی صبحگاهی دست‌ها می‌شوند؛ استاتین‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها در صدر فهرست
سفتی صبحگاهی دست‌ها ممکن است از عوارض جانبی مصرف بلندمدت ترکیبات دارویی خاص باشد. مصرف استاتین‌ها که برای کاهش کلسترول تجویز می‌شوند، ممکن است در ۲۵ درصد مصرف‌کنندگان درد و گرفتگی عضلانی ایجاد کنند. همچنین آنتی‌بیوتیک‌های فلوروکینولون مانند سیپرو (سیپروفلوکساسین) در برخی افراد به سفتی عضلات، حساسیت به لمس یا تاندونیت (التهاب تاندون همراه با پارگی‌های میکروسکوپی) منجر می‌شوند. داروهای ضد روان‌پریشی که برای درمان اسکیزوفرنی، شیدایی و اختلال دوقطبی استفاده می‌شوند، مانند «ریسپریدون»، باعث سفتی عضلات یا درد مفاصل می‌شوند. همچنین «مایفورتیک» (مایکوفنولات) که برای سیستم ایمنی بدن در پیوند اعضا و جلوگیری از پس زده شدن عضو جدید تجویز می‌شود، ممکن است باعث درد، تورم یا سفتی مفاصل شود.
آزمایش‌های تشخیصی و توصیه به مشاوره با پزشک
رایج‌ترین آزمایش‌های تشخیصی برای شناسایی علل گرفتگی و سفتی دست عبارتند از اشعه ایکس، آزمایش خون، الکترومیوگرام، ام‌آرآی و سونوگرافی که هر یک می‌توانند به تشخیص دقیق علت اصلی این عارضه کمک کنند. اگر هنگام بیدار شدن از خواب در دستانتان احساس سفتی و چوب‌شدگی می‌کنید، حتماً در مورد علائم آن با متخصص و پزشک مشورت کنید، زیرا رسیدگی نکردن به آن می‌تواند تورم و حتی از دست دادن دائمی عملکرد دست را در پی داشته باشد. تشخیص به‌موقع و درمان مناسب، کلید جلوگیری از پیشرفت این عارضه و حفظ سلامت و عملکرد دست‌ها در طولانی‌مدت است. پزشکان معمولاً با توجه به سابقه پزشکی، مصرف داروها و نتایج آزمایش‌ها، بهترین رویکرد درمانی را برای هر بیمار توصیه می‌کنند.
