پارادوکس نشستن؛ چرا کمتر نشستن همیشه بهتر نیست؟
پژوهشی تازه بر روی بیش از ۴۱ هزار بزرگسال چینی نشان داد که کمترین خطر بیماری و مرگ زودرس متعلق به افرادی نیست که کمترین میزان نشستن را دارند، بلکه به کسانی تعلق دارد که روزانه حدود ۴ ساعت را در حالت نشسته سپری میکنند. این یافته که «پارادوکس نشستن» نام گرفته، توصیههای ساده «تا حد امکان کمتر بنشینید» را برای افراد بسیار فعال به چالش میکشد.
به گزارش سبک زندگی، سالهاست که نهادهای سلامت به بزرگسالان توصیه میکنند زمان نشستن خود را کاهش دهند و بیشتر حرکت کنند تا خطر بیماریهای قلبیعروقی و مرگ زودرس کاهش یابد. اما پژوهشی جدید نشان میدهد واقعیت ممکن است پیچیدهتر از این توصیه ساده باشد و نشستن متعادل برای افراد بسیار فعال نه تنها مضر نیست، بلکه میتواند مفید باشد.
کمترین خطر بیماری در ۴ ساعت نشستن روزانه
مطالعهای که توسط «وی لی» استاد آکادمی علوم پزشکی چین و کالج پزشکی اتحادیه پکن (PUMC) هدایت شده، بیش از ۴۱ هزار بزرگسال چینی با میانگین سنی حدود ۵۰ سال را به مدت نزدیک به ۱۲ سال مورد پیگیری قرار داد. نتایج این تحقیق که در نشریه Journal of Sport and Health Science منتشر شده، نشان داد که خطر بیماری با افزایش زمان نشستن از سطوح پایین کاهش یافته و در حدود ۴ ساعت نشستن در روز به کمترین مقدار میرسد، سپس با افزایش بیشتر زمان نشستن دوباره بالا میرود.
پارادوکس نشستن؛ وقتی صندلی دوست سلامتی میشود
شگفتی اصلی این پژوهش در میان بزرگسالانی مشاهده شد که کمتر از ۴ ساعت در روز مینشینند و بسیاری از آنها بسیار فعال هستند. در این گروه، جایگزینی ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی یا خواب با نشستن با کاهش خطر بیماری (حدود ۴ تا ۶ درصد) و کاهش خطر مرگ (بین ۴ تا ۱۰ درصد) همراه بود. به عبارت دیگر، در افرادی که فعالیت بدنی بسیار بالایی دارند، مقدار متوسطی از نشستن ممکن است زیانآور نباشد و حتی به بدن فرصت بازیابی پس از روزهای پرتحرک را بدهد.
تفاوت توصیههای سلامت برای سبکهای زندگی مختلف
تا پیش از این تحلیل، تقریباً هیچ مطالعهای انتهای پایین طیف نشستن را بررسی نکرده بود. این یافتهها نشان میدهند که ممکن است حد آستانهای وجود داشته باشد که پس از آن، کاهش بیشتر زمان نشستن دیگر مفید نباشد. به بیان دیگر:
- افرادی که زیاد مینشینند (بیش از ۶ ساعت در روز): جایگزین کردن ۳۰ دقیقه از زمان نشستن با فعالیت بدنی با کاهش ۳ تا ۴ درصدی خطر بیماری و کاهش ۶ تا ۷ درصدی احتمال مرگ همراه است.
- افراد بسیار فعال (کمتر از ۴ ساعت نشستن): مقدار متوسطی از نشستن ممکن است مفید باشد و نیازی به حذف کامل آن نیست.
- نکته کلیدی: توصیه «تا حد امکان کمتر بنشینید» برای یک کارمند اداری مناسب است، اما برای پرستاری که تمام روز روی پا ایستاده، لزوماً بهترین توصیه نیست.
- پیام اصلی: سلامت به تعادل نیاز دارد؛ نه نشستن بیش از حد، نه ایستادن افراطی.
نتیجهگیری؛ پایان باور «کمتر همیشه بهتر است»
پارادوکس نشستن نشان میدهد که توصیههای سلامت باید متناسب با سبک زندگی افراد تنظیم شوند. این نتایج مجوزی برای ساعتها نشستن پشت صندلی محسوب نمیشوند، اما باور رایج مبنی بر اینکه «کمتر نشستن همیشه بهتر است» را به چالش میکشند. برای افراد بسیار فعال، صندلی الزاماً دشمن سلامت نیست و نشستن متعادل میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.
About the Author
