جدیدترین گزارش‌ها از وضعیت کیفیت هوای کشور نشان می‌دهد که گستره آلودگی هوا، اگرچه نسبت به روزهای گذشته اندکی کاهش یافته، اما همچنان در سه استان خوزستان، تهران و ایلام به مرز هشدار رسیده و سلامت شهروندان را به مخاطره انداخته است. در این میان، ایلام با شاخص ۳۰۰ در وضعیت «خطرناک» قرار گرفت و آلوده‌ترین شهر کشور لقب گرفت، در حالی که زابل با شاخص ۵ هوایی «پاک» را تجربه کرد و برای دومین روز متوالی عنوان پاک‌ترین شهر ایران را از آن خود ساخت.
<
>
وضعیت بحرانی کیفیت هوا در خوزستان و ایلام
استان خوزستان همچنان کانون آلودگی هوا در جنوب غرب کشور است. بر اساس داده‌های سامانه پایش کیفی هوا، ۱۲ شهر این استان به دلیل فعالیت‌های گسترده صنعتی، به‌ویژه صنایع نفت و گاز، در وضعیت «ناسالم» تا «بسیار ناسالم» قرار گرفتند. ملاثانی با شاخص ۲۴۰ در رده دومین شهر آلوده کشور پس از ایلام جای گرفت که نشان‌دهنده وخامت اوضاع آلودگی هوا در این منطقه است. در همین حال، استان ایلام برای چندمین روز متوالی با ثبت شاخص ۳۰۰، نه تنها آلوده‌ترین شهر ایران بود، بلکه کیفیت هوای آن در وضعیت «خطرناک» برای تمامی گروه‌های سنی و بیماران قلبی و تنفسی طبقه‌بندی شد. این سطح از آلودگی نیازمند واکنش فوری و اتخاذ تدابیر اضطراری است.
پایتخت در چنبره آلودگی هوا؛ تهران و اصفهان ناسالم
پایتخت ایران نیز از دام آلودگی هوا در امان نماند و اکثر مناطق آن شاخص‌های بالای ۱۵۰ را تجربه کردند که وضعیت «ناسالم برای همه گروه‌ها» را نشان می‌دهد. تهران به عنوان دومین استان آلوده کشور پس از ایلام و خوزستان شناخته شد. در غرب کشور، شهر کامیاران در استان کردستان نیز با شاخص ۱۷۳ در زمره شهرهای آلوده قرار گرفت. کلان‌شهر اصفهان نیز وضعیت مشابهی را با آلودگی هوای در مرز «ناسالم برای گروه‌های حساس» و «ناسالم» پشت سر گذاشت. این در حالی است که استان البرز شاهد بهبود نسبی بود و کرج هوایی پاک را تجربه کرد؛ اتفاقی که می‌تواند نشانه‌ای از تأثیر محدود بارش‌ها یا تغییر الگوهای جوی باشد.
زابل؛ کانون هوای پاک در میان بحران آلودگی
در میان خبرهای نگران‌کننده از آلودگی هوا، شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان نقطه امیدی شد. این شهر برای دومین روز متوالی با ثبت شاخص ۵، عنوان پاک‌ترین شهر ایران را به خود اختصاص داد. این رخداد در طول هشت ماه گذشته کم‌سابقه بوده است، به ویژه با توجه به سابقه طولانی زابل در مواجهه با گرد و غبار و طوفان‌های شن. این وضعیت «پاک» در زابل در حالی رخ داده که سایر مناطق کشور از جمله بخش‌هایی از شمال، شمال غرب و شمال شرق همچنان از هوای پاک یا قابل قبول بهره‌مند هستند و نشان می‌دهد که عوامل منطقه‌ای و محلی نقش پررنگی در تغییرات کیفیت هوا ایفا می‌کنند.
عوامل اصلی و چشم‌انداز آینده آلودگی هوا
تحقیقات نشان می‌دهد که آلودگی هوا در شبانه‌روز گذشته عمدتاً ناشی از ذرات ریز معلق با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) بوده است. منشأ این آلاینده‌ها در مناطق مختلف کشور متفاوت است:
جنوب و غرب کشور: فعالیت‌های گسترده صنایع نفت و گاز و پدیده فلرینگ (سوزاندن گازهای همراه نفت) عامل اصلی تولید ذرات معلق شناخته شده‌اند.
تهران و اصفهان: احتراق سوخت‌های فسیلی توسط وسایل نقلیه متحرک در کنار فعالیت‌های صنعتی عمده‌ترین عامل آلودگی را تشکیل می‌دهند.
این عوامل، در ترکیب با شرایط جوی پایدار و پدیده وارونگی دما، باعث به دام افتادن آلاینده‌ها در لایه‌های پایین جو و تشدید آلودگی هوا شده‌اند. با توجه به تداوم کم‌بارشی شدید در بسیاری از نقاط و پیش‌بینی ادامه شرایط پایدار جوی، انتظار می‌رود که وضعیت آلودگی در روزهای آتی تشدید شده و نگرانی‌ها درباره سلامت عمومی افزایش یابد.
مطالب مرتبط
- قله و دامنه کوه دماوند رسماً به نام منابع طبیعی ثبت شد؛ گامی بلند برای حفاظت پایدار و ثبت جهانی این میراث ارزشمند
- بحران آب تهران وارد ساعت ۲۵ آبی شد
- زمستان پربارش در راه است اما بحران آب و جیره‌بندی ادامه دارد
- ابلاغ بخشنامه جدید صدور ویزای کارگری برای اتباع خارجی؛ قانونمندسازی اشتغال و حذف جذابیت کار غیرمجاز
